ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Gmina Jabłoń wyróżnia się cennym, w dużej mierze nieskażonym środowiskiem przyrodniczym, stanowiącym jeden z jej największych atutów. Nizinny krajobraz urozmaicają rozległe kompleksy leśne, piaszczysto-żwirowe pagórki, łąki, torfowiska, rowy melioracyjne, a także Kanał Wieprz–Krzna i zbiorniki retencyjne.

Lasy zajmują 13,1% powierzchni gminy i mają głównie charakter drzewostanów mieszanych. Na gruntach piaszczystych występują wrzosowiska oraz zagajniki brzozowe. Obszary leśne są bogate w zwierzynę – spotkać tu można m.in. łosie, jelenie, sarny, dziki, a nawet wilki.

Przez teren gminy przepływają Kanał Wieprz–Krzna oraz rzeka Muława, będąca dopływem Zielawy. Choć na obszarze gminy nie występują naturalne jeziora, ważną rolę odgrywają zbiorniki retencyjne: największy w Opolu o powierzchni 282 ha oraz mniejsze w Jabłoniu i Paszenkach. Są one popularnym miejscem rekreacji i wędkowania – występują tu m.in. karpie, tołpygi i szczupaki. Otaczające zbiorniki szuwary tworzą doskonałe warunki lęgowe dla ptactwa wodnego.

Bogactwo świata ptaków reprezentują m.in. orlik krzykliwy, puchacz, bocian czarny, kormoran czarny oraz gęś gęgawa. Gmina charakteryzuje się także dużą różnorodnością flory. Na łąkach trzęślicowych i torfowiskach występują cenne gatunki roślin, takie jak brzoza niska, rosiczka pośrednia czy fiołek torfowy.

Na terenie gminy znajdują się dwa zabytkowe parki. Park krajobrazowy w Jabłoni, założony w stylu angielskim przez płk. Piotra Strzyżowskiego, był później rozwijany przez Tomasza i Augusta hrabiów Zamoyskich. Rośnie tu około 2000 drzew należących do 33 gatunków, z przewagą lipy drobnolistnej, klonu, olchy, jesionu i grabu. Rozległe łąki i lasy otaczające park dodatkowo podkreślają jego malowniczy charakter. Park w Kolanie, założony przez rodzinę Łubieńskich, zajmuje powierzchnię około 2 ha i skupia około 100 drzew kilkunastu gatunków, w tym klony, lipy, jesiony i kasztanowce.

RZEŹBA TERENU

Obszar gminy Jabłoń charakteryzuje się złożoną budową geologiczną. Na płytko zalegającym podłożu krystalicznym występują węglonośne pokłady karbonu, przykryte grubymi warstwami skał wapiennych oraz utworami trzecio- i czwartorzędowymi, głównie pochodzenia polodowcowego. Mało odporne na działanie wód warstwy kredy sprzyjały powstawaniu form krasowych, takich jak zagłębienia bezodpływowe, bagna i mokradła.

ZASOBY WODNE

Przez gminę Jabłoń przepływa Kanał Wieprz–Krzna – najdłuższy kanał w Polsce, który na odcinku 17,5 km stanowi północną i północno-zachodnią granicę gminy. Na jej terenie znajduje się część zbiornika retencyjnego Opole o całkowitej pojemności 4 484 tys. m³ i powierzchni 282 ha, z czego około 70 ha leży w granicach gminy.

Powierzchnia wód płynących wynosi 104 ha, a wód stojących – 70 ha. Przez północne krańce gminy przepływa rzeka Muława. Znaczną część obszaru stanowią tereny zmeliorowane (3754 ha) oraz grunty przystosowane do nawodnień (1696 ha), co sprzyja rozwojowi rolnictwa.

GLEBY

Na terenie gminy dominują gleby średniej jakości, głównie bielicowe, wytworzone z pyłów gliniastych. Niewielki udział mają gleby torfowe i bagienne, występujące wzdłuż Kanału Wieprz–Krzna. Grunty orne cechują się dobrą kulturą rolną i korzystną strukturą.

Największy udział mają gleby klasy IVa i IVb – 3476 ha, co stanowi 61,4% powierzchni gruntów ornych. Gleby szczególnie chronione klas I–II zajmują 1338 ha (23,8%) i występują głównie w miejscowościach Gęś, Jabłoń, Wantopol, Dawidy i Łubno.

LASY

Lasy zajmują 1459,9 ha, czyli 13,1% powierzchni gminy, co jest wartością niższą od średniej wojewódzkiej (22%) i krajowej (27,6%). Lasy Skarbu Państwa, zarządzane przez Nadleśnictwo Parczew (Leśnictwo Jabłoń), obejmują 572,9 ha, natomiast lasy prywatne – 887 ha.

Dominujące siedliska to las mieszany świeży (64%), las świeży (13%) oraz bór mieszany świeży (13%). Na terenie gminy występuje jeden większy kompleks leśny, zlokalizowany w jej centralnej części. Potrzeby dolesień szacuje się na około 60 ha, co stanowi 4,6% powierzchni gminy.